जापानी भाषामा Passive Form (受身 – Ukemi) को पूर्ण गाइड: अर्थ देखि प्रयोग सम्म

नमस्ते विद्यार्थी साथीहरू! जापानी भाषा सिक्ने क्रममा व्याकरणका धेरै रूपहरूमध्ये ‘Passive Form’ (受身 – Ukemi) अलि चुनौतीपूर्ण तर अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण विषय हो। जापानीहरू आफ्नो दैनिक कुराकानीमा यो रूप धेरै प्रयोग गर्छन्। यो अलि गाह्रो सुनिए पनि अभ्यासले सजिलो हुन्छ! आजको यस लेखमा हामी ‘Ukemi’ भनेको के हो, यसलाई कसरी बनाउने र कुन अवस्थामा प्रयोग गर्ने भन्ने बारेमा विस्तृत रूपमा चर्चा गर्नेछौं।

१. परिचय: ‘Ukemi’ (受身) भनेको के हो?

जापानी भाषामा ‘Ukemi’ को अर्थ ‘Passive Form’ हो। जापानी भाषाको एउटा मुख्य विशेषता के हो भने यो प्रायः ‘म’ (私中心 – I-centered) लाई केन्द्रमा राखेर बोलिन्छ। जब कसैले हामीलाई कुनै काम गर्छ र त्यसले हामीलाई नराम्रो महसुस (嫌な気持ち – Iya na kimochi) गराउँछ वा हामीलाई समस्या पर्छ, तब हामी Passive Form को प्रयोग गर्छौं।

धेरैजसो भाषामा Passive वाक्य जानकारी दिन प्रयोग गरिन्छ, तर जापानी भाषामा यो प्रायः वक्ताको दृष्टिकोण र भावना (विशेष गरी अप्ठ्यारो महसुस) व्यक्त गर्न प्रयोग हुन्छ।

——————————————————————————–

२. Passive Form बनाउने नियमहरू (Form/Conjugation)

आउनुहोस्, सुरुमा क्रिया (Verbs) लाई Passive मा बदल्ने नियमहरूलाई यो तालिकाबाट बुझौं:

नोट: Group 2 को Passive Form र Potential Form (सक्नु) देख्दा उस्तै हुन्छन्, त्यसैले सन्दर्भ अनुसार अर्थ बुझ्नुपर्छ।

——————————————————————————–

३. Passive Form का मुख्य प्रकार र अर्थ

जापानी भाषामा Passive Form लाई मुख्यतया तीन प्रकारमा बाँडिन्छ। आउनुहोस्, केही उदाहरणहरू हेरौं:

१. Direct Passive (直接受身 – Chokusetsu Ukemi)

यो तब प्रयोग हुन्छ जब कसैले सिधै तपाईँमाथि कुनै काम गर्छ। जापानी भाषामा राम्रो कुरा (जस्तै प्रशंसा) हुँदा पनि वक्ताको दृष्टिकोणबाट कुरा गर्दा यो प्रयोग गरिन्छ।

• 私は先生に褒められました। (Watashi wa sensei ni homeraremashita.) – म शिक्षकद्वारा प्रशंसित भएँ।

२. Indirect Passive / Adversity Passive (間接受身 – Kansetsu Ukemi)

यो जापानी भाषाको एउटा निकै रोचक पक्ष हो। यहाँ ‘Non-core’ क्रियाहरू (जसको Active वाक्यमा Object हुँदैन, जस्तै पानी पर्नु वा बच्चा रोउनु) लाई पनि Passive बनाइन्छ। यसले गर्दा वक्तालाई केही समस्या वा अप्ठ्यारो परेको बुझाउँछ।

• नियम: यसमा सधैं ‘म’ (Watashi) लाई नै मुख्य कर्ता (Subject) बनाउनुपर्छ।
• गल्ती नगर्नुहोस्: “मेरो बच्चा रोयो” भन्नका लागि “Watashi no akachan wa nakaremashita” भन्नु गलत हुन्छ। यसलाई यसरी भन्नुपर्छ:
• 私は赤ちゃんに泣かれました। (Watashi wa akachan ni nakaremashita.) – बच्चा रोएर मलाई समस्या भयो।
• 私は雨に降られました। (Watashi wa ame ni furaremashita.) – म पानी परेर (बाटोमा) भिजेँ।

३. Owner Passive (持ち主の受身 – Mochinushi no Ukemi)

जब कसैले तपाईँको शरीरको अंग वा तपाईँको सामान (जुन तपाईँसँग भावनात्मक वा भौतिक रूपमा जोडिएको छ) मा केही गर्छ, तब यसको प्रयोग गरिन्छ। यसमा पनि “म” (Owner) नै कर्ता बन्नुपर्छ।

• 私は隣の人に足を踏まれました। (Watashi wa tonari no hito ni ashi wo fumaremashita.) – छिमेकीले मेरो खुट्टा कुल्चियो (र मलाई दुख्यो)।
• 私は泥棒に財布を盗られました। (Watashi wa dorobou ni saifu wo toraremashita.) – चोरले मेरो पर्स चोरी गरिदियो।

——————————————————————————–

४. कहिले प्रयोग गर्ने? (Realistic Situations)

Passive Form प्रयोग हुने केही वास्तविक परिस्थितिहरू यस प्रकार छन्:

• अप्रिय अनुभव: जब कसैको कामले तपाईँलाई दुःख, झर्को वा नराम्रो महसुस (嫌な気持ち) गराउँछ।
• कामबाट प्रभावित हुने पक्ष महत्त्वपूर्ण हुँदा: काम गर्ने व्यक्ति (Doer) को नाम थाहा नहुँदा वा त्यो व्यक्ति भन्दा कामको प्रभाव महत्त्वपूर्ण हुँदा।
• सार्वजनिक तथ्य र इतिहास (Neutral Context): ठूला कार्यक्रम, ऐतिहासिक तथ्य वा भवन निर्माणको जानकारी दिँदा। यहाँ भावना भन्दा जानकारी मुख्य हुन्छ।
  • オリンピックは 2016年に 開かれました। (Orinpikku wa 2016-nen ni hirakaremashita.) – सन् २०१६ मा ओलम्पिक आयोजना गरियो।
  • ビールは 麦から 作られます। (Biiru wa mugi kara tsukuraremasu.) – बियर जौबाट बनाइन्छ।

——————————————————————————–

५. विभक्ति (Particles) को सही प्रयोग

Passive वाक्यमा ‘Ni’, ‘Kara’, र ‘Ni yotte’ को प्रयोगमा ध्यान दिनुहोस्:

• ni (に): सामान्यतया काम गर्ने व्यक्तिको पछाडि लाग्छ। (उदा: 先生に – शिक्षकद्वारा)।
  • विशेष कुरा: भावना जनाउने क्रियाहरू (माया गर्नु, सम्मान गर्नु) मा ‘ni’ र ‘kara’ दुवै प्रयोग गर्न सकिन्छ।
• kara (から): जब कुनै संस्था (Organization) वा व्यक्तिबाट उपहार वा सूचना प्राप्त हुन्छ।
  • IOCからメダルを渡されました। (IOC kara medaru wo watasaremashita.) – IOC बाट मेडल प्रदान गरियो।
• ni yotte (によって): ऐतिहासिक आविष्कार, पुस्तक लेखन वा भवन निर्माणको कुरा गर्दा यो प्रयोग हुन्छ। यसले वाक्यलाई ‘Neutral’ (तटस्थ) बनाउँछ।
  • 「こころ」は夏目漱石によって書かれました। (“Kokoro” wa Natsume Soseki ni yotte kakaremashita.) – ‘कोकोरो’ पुस्तक नात्सुमे सोसेकीद्वारा लेखिएको हो।

——————————————————————————–

६. झुक्किन नहुने कुरा: Passive Form vs. ‘~te morau’

धेरै विद्यार्थीहरू यी दुईमा झुक्किन्छन्। याद राख्नुहोस्, कसैले राम्रो काम गरिदिएको छ भने Passive कहिल्यै प्रयोग नगर्नुहोस्!

——————————————————————————–

७. निष्कर्ष र अभ्यास

Passive Form (Ukemi) जापानी भाषामा आफ्नो दृष्टिकोण र अनुभव व्यक्त गर्ने एउटा सुन्दर तरिका हो। यसले वाक्यलाई “म” केन्द्रित बनाएर भावना थप्ने काम गर्छ।

अभ्यासका लागि प्रश्नहरू:

आफ्नो बुझाइ जाँच्न तलका वाक्यहरूलाई Passive Form मा बदल्ने प्रयास गर्नुहोस्:

१. 知らない人が私の荷物を間違えました (Shiranai hito ga watashi no nimotsu wo machigaemashita) (अपरिचित व्यक्तिले गल्तीले मेरो सामान लग्यो)

२. 母が漫画の本を捨てました (Haha ga manga no hon wo sutemashita) (आमाले मेरो मङ्गा किताब फालिदिनुभयो)

३. 泥棒が私のスマホを盗みました (Dorobou ga watashi no sumaho wo nusumimashita) (चोरले मेरो स्मार्टफोन चोरी गर्यो)

——————————————————————————–

अभ्यासको उत्तर (Answer Key):

(पहिले आफैं प्रयास गर्नुहोस् अनि मात्र उत्तर हेर्नुहोस्!)

१. 私は知らない人に荷物を間違えられました (Watashi wa shiranai hito ni nimotsu wo machigaeraremashita). २. 私は母に漫画の本を捨てられました (Watashi wa haha ni manga no hon wo suteraremashita). ३. 私は泥棒にスマホを盗まれました (Watashi wa dorobou ni sumaho wo nusumaremashita).

शुभ सिकाई! केही प्रश्न भएमा सोध्न नहिच्किचाउनुहोस्। अभ्यास गर्दै जानुहोस्, तपाईँ पक्कै सफल हुनुहुनेछ!

ABOUT ME

タッチメン

日本語学校の専任講師として7年以上勤務をしていて、経験した留学生の疑問や先生の悩みを解決していきます。

スポンサーリンク

スポンサーリンク