जापानी व्याकरण: “～そうだ” (हेर्दा जस्तो देखिने – Appearance) को प्रयोग कसरी गर्ने?

जापानी भाषा सिक्दै गरेका विद्यार्थीहरूका लागि “～そうだ” (Sōda) एउटा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण व्याकरण हो। यसले कुनै कुराको अवस्था वा रूपको बारेमा हाम्रो अनुमान व्यक्त गर्न मद्दत गर्छ। विशेष गरी जापानी भाषा दक्षता परीक्षा (JLPT) को N4 स्तरमा यसको प्रयोग धेरै हुन्छ।

यस लेखमा हामी विशेष गरी “様態（ようたい）のそうだ” [Yōtai no Sōda] अर्थात् ‘Appearance’ (हेर्दा जस्तो देखिने) अर्थ दिने व्याकरणको बारेमा चर्चा गर्नेछौं। जापानी भाषामा “～そうだ” का दुईवटा मुख्य प्रयोगहरू छन्: एउटा ‘सुनेको कुरा’ (Hearsay) बताउन र अर्को ‘देखेको कुरा’ (Appearance) को आधारमा अनुमान गर्न। यहाँ हामी केवल दोस्रो प्रयोग अर्थात् ‘हेर्दा जस्तो देखिने’ अवस्थाको बारेमा मात्र सिक्नेछौं।

१. अर्थ र परिभाषा (Meaning and Definition)

“～そうだ” (Appearance) को मुख्य अर्थ “हेर्दा त्यस्तो देखिन्छ” वा “अनुमान गर्दा त्यस्तो लाग्छ” भन्ने हुन्छ। यसलाई सजिलोसँग बुझ्न “आँखाको सोदा” (目（め）のそうだ) [Me no Sōda] पनि भनिन्छ, किनकि यो हामीले प्रत्यक्ष आफ्नो आँखाले देखेको जानकारीमा आधारित हुन्छ।

यसको प्रयोग मुख्यतया दुई अवस्थामा गरिन्छ:

• पहिलो छाप (First Impression): कुनै कुरा वा व्यक्तिलाई देख्ने बित्तिकै दिमागमा आउने पहिलो विचार वा अनुभूति। यो एक प्रकारको अन्तर्ज्ञान (Intuition) हो, जसमा धेरै सोचविचार गरिँदैन।
• घटनाको सङ्केत: कुनै घटना अहिल्यै घट्न लागेको जस्तो देखिँदा (जस्तै: आकाश हेरेर पानी पर्ला जस्तो हुनु)।

२. महत्त्वपूर्ण नियम: स्पष्ट तथ्यमा प्रयोग नगर्नुहोस्

यो व्याकरणको प्रयोग गर्दा एउटा कुरामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ: जुन कुरा प्रत्यक्ष देखिन्छ र तथ्य (Fact) हो, त्यहाँ “～そうだ” प्रयोग गरिँदैन।

उदाहरणका लागि:

• यदि तपाईंले कुनै सामानको मूल्य (Price Tag) देख्नुभयो र त्यो महँगो छ भने, सिधै 高（たか）いです [Takai desu] भन्नुपर्छ। यस्तो अवस्थामा 高（たか）そうです [Takasō desu] भन्नु गलत हुन्छ, किनकि तपाईंले मूल्य देखिसक्नुभयो, अब त्यहाँ अनुमानको ठाउँ छैन।
• त्यस्तै, रातो रङ्गको स्याउलाई देख्दा 赤（あか）いです [Akai desu] भनिन्छ, 赤（あか）そうです [Akasō desu] भनिँदैन।

३. शब्दको बनावट र संयोजन (Form and Conjugation)

विभिन्न शब्द प्रकारहरूसँग “～そうだ” जोड्ने नियमहरू तलको तालिकामा दिइएको छ। यहाँ ‘Stem’ भन्नाले शब्दको मुख्य भागलाई बुझिन्छ:

विशेष अपवाद (Exceptions): केही शब्दहरूमा यो नियम फरक हुन्छ, जसलाई कण्ठ गर्नुपर्छ:

• 良（い）い [Ii – राम्रो]: यसको 良（よ）さそうだ [Yosasō da] हुन्छ। (यहाँ ‘さ’ थपिन्छ)।
• ない [Nai – छैन]: यसको なさそうだ [Nasasō da] हुन्छ। यो विशेष गरी ‘विशेषण’ को रूपमा प्रयोग हुँदा लागू हुन्छ।

४. नकारात्मक रूप (Negative Forms)

कुनै कुरा ‘त्यस्तो देखिँदैन’ भन्नका लागि नकारात्मक रूपको प्रयोग अलि जटिल हुन सक्छ। यहाँ दुई मुख्य तरिकाहरू छन्:

विशेषणमा (Adjectives):

१. सामान्य राय: “～なさそうだ” [Nasasō da] (उदा: 美味（おい）しくなさそうだ – मिठो नहोला जस्तो छ)। २. अरूको कुरा खण्डन गर्दा: यदि कसैले “यो मिठो देखिन्छ” भन्यो र तपाईंलाई त्यस्तो लाग्दैन भने “～そうじゃない” [Sō janai] भन्न सकिन्छ। (उदा: 美味（おい）しそうじゃない – मिठो देखिँदैन त!)।

क्रियापदमा (Verbs):

क्रियापदको सम्भावना कम देखिँदा “～そうにない” [Sō ni nai] को प्रयोग गर्नु सबैभन्दा प्राकृतिक र मानक मानिन्छ।

• उदाहरण: 雨（あめ）が降（ふ）りそうにない [Ame ga furisō ni nai] – पानी पर्ला जस्तो छैन।

५. उदाहरण वाक्यहरू

यहाँ वास्तविक जीवनका परिस्थितिहरूमा आधारित केही उदाहरणहरू छन्:

परिस्थिति १: खाना देख्दा (First Impression)

このケーキは美味（おい）しそうです。 [Kono kēki wa oishisō desu] (यो केक मिठो देखिन्छ।) विशेषज्ञ सुझाव: बोलचालको भाषामा जापानीहरू प्राय: ‘だ’ वा ‘です’ हटाएर 美味（おい）しそう！ [Oishisō!] मात्र पनि भन्छन्।

परिस्थिति २: मौसम हेरेर (Immediate Inference)

今（いま）にも雨（あめ）が降（ふ）りそうです। [Ima nimo ame ga furisō desu] (अहिल्यै पानी पर्ला जस्तो छ।)

परिस्थिति ३: कसैको हाउभाउ हेरेर (Intuition)

彼（かれ）は楽（たの）しそうですね। [Kare wa tanoshisō desu ne] (उहाँ खुसी देखिनुहुन्छ है।)

६. सुनेको कुरा (Hearsay) सँगको भिन्नता

धेरै विद्यार्थीहरू ‘देखेको सोदा’ र ‘सुनेको सोदा’ मा झुक्किन्छन्। यसलाई चिन्ने मुख्य तरिका शब्दको बनावट (Connection) हेर्नु हो:

• Hearsay (सुनेको कुरा): Plain form + そうだ।
  • 降（ふ）るそうだ [Furu sō da] – पानी पर्छ रे (मैले समाचार वा अरूबाट सुनेको)।
• Appearance (देखेको कुरा): Stem form + そうだ।
  • 降（ふ）りそうだ [Furi sō da] – पानी पर्ला जस्तो छ (मैले आकाशको बादल देखेर अनुमान गरेको)।

७. “ようだ,” “らしい,” र “みたい” सँगको तुलना

यी शब्दहरूले ‘अनुमान’ बुझाए पनि यिनको गहिराइ फरक छ:

• そうだ [Sōda]: प्रत्यक्ष देखेर हुने पहिलो छाप (First Look)। यसमा धेरै सोच्न आवश्यक पर्दैन।
• ようだ [Yōda]: कुनै ठोस प्रमाण वा सन्दर्भको आधारमा सोचविचार गरेर (Second Thought) निकालिएको निष्कर्ष। जस्तै: विद्यार्थीले परीक्षामा १०० अंक ल्याएको देखेपछि “ऊ जेहेन्दार रहेछ” भन्नु।
• みたい [Mitai]: “ようだ” जस्तै हो, तर बोलचालको भाषामा बढी प्रयोग गरिन्छ।
• らしい [Rashii]: अरूबाट सुनेको हल्ला वा अफवाहमा आधारित अनुमान, जसमा तपाईं आफैं पूर्ण रूपमा विश्वस्त हुनुहुन्न।

निष्कर्ष

“～そうだ” (Appearance) ले तपाईंलाई जापानी भाषामा आफ्नो पहिलो अनुभूति र अनुमान व्यक्त गर्न सघाउँछ। यसलाई प्रभावकारी बनाउन ‘Stem’ बनाउने नियम र ‘Obvious Facts’ मा यसलाई प्रयोग नगर्ने कुरा सधैं याद राख्नुहोस्। विशेष गरी 良（よ）さそうだ [Yosasō da] र ～そうにない [Sō ni nai] जस्ता रूपहरू अभ्यास गर्नुहोस्, किनकि यी परीक्षा र दैनिक बोलचालमा धेरै प्रयोग हुन्छन्।

ABOUT ME

タッチメン

日本語学校の専任講師として7年以上勤務をしていて、経験した留学生の疑問や先生の悩みを解決していきます。

スポンサーリンク

スポンサーリンク