जापानी भाषामा “～やすい” र “～にくい” को प्रयोग: सजिलो गाइड (Using “～やすい” and “～にくい” in Japanese: A Simple Guide)

१. परिचय (Introduction)
२. व्याकरण संरचना: कसरी बनाउने? (Grammatical Construction: How to Form)
३. “～やすい” को अर्थ र प्रयोग (Meaning and Usage of “～やすい”)
४. “～にくい” को अर्थ र प्रयोग (Meaning and Usage of “～にくい”)
५. शब्दको रूप परिवर्तन (Conjugation of Yasui/Nikui)
६. वास्तविकतामा आधारित उदाहरणहरू (Realistic Situations & Examples)
७. झुक्किन सक्ने कुराहरू र फरक (Common Confusions & Differences)
८. निष्कर्ष र मुख्य बुँदाहरू (Conclusion & Key Takeaways)
९. अभ्यास (Practice Corner)

१. परिचय (Introduction)

जापानी भाषा सिक्दै गर्नुभएका सम्पूर्ण नेपाली विद्यार्थी साथीहरूमा नमस्कार! जापानी भाषाको JLPT N4 परीक्षाको तयारीमा रहनुभएका तपाईंहरूका लागि “～やすい” (Yasui) र “～にくい” (Nikui) व्याकरण निकै महत्त्वपूर्ण र दैनिक जीवनमा काम लाग्ने विषय हुन्। यी दुई अभिव्यक्तिले कुनै काम गर्न कत्तिको सजिलो वा गाह्रो छ, अथवा कुनै वस्तुको स्वभाव कस्तो छ भन्ने कुरा बुझाउँछन्।

धेरै नेपाली विद्यार्थीहरूलाई यी शब्दहरू प्रयोग गर्दा सुरुमा केही अन्योल हुन सक्छ, किनकि नेपाली भाषामा यसको ठ्याक्कै एउटै शब्द नभएर प्रसङ्ग अनुसार फरक पर्न सक्छ। आजको यस गाइडमा हामी यिनको बनावट, अर्थ र व्यावहारिक प्रयोगलाई एकदमै सरल तरिकाले सिक्नेछौँ।

——————————————————————————–

२. व्याकरण संरचना: कसरी बनाउने? (Grammatical Construction: How to Form)

यी अभिव्यक्तिहरू बनाउन क्रियापद (Verb) को ‘ます-stem’ (ます हटाएपछिको भाग) प्रयोग गरिन्छ।

फर्मुला: Verb (ます-stem) + やすい / にくい

क्रियापद परिवर्तनका १० उदाहरणहरू:

१. 飲み(の)ます (पिउँछु / Piunchu) → 飲み(の)やすい (पिउन सजिलो) २. 読み(よ)ます (पढ्छु / Padhchu) → 読み(よ)やすい (पढ्न सजिलो) ३. 食べ(たべ)ます (खान्छु) → 食べ(たべ)にくい (खान गाह्रो) ४. 歩(ある)きます (हिँड्छु) → 歩(ある)きにくい (हिँड्न गाह्रो) ५. 書き(か)ます (लेख्छु) → 書き(か)やすい (लेख्न सजिलो) ६. 覚え(おぼえ)ます (सम्झन्छु) → 覚え(おぼえ)にくい (सम्झन गाह्रो) ७. 壊(こわ)れます (फुट्छ/बिग्रन्छ) → 壊(こわ)れやすい (सजिलै फुट्ने) ८. 降り(ふ)ます (पानी पर्नु) → 降り(ふ)やすい (सजिलै पानी पर्ने) ९. します (गर्छु) → しやすい (गर्न सजिलो) १०. 来(き)ます (आउँछु) → 来(き)にくい (आउन गाह्रो)

विशेष नियम: जब हामी क्रियापदमा यी शब्दहरू जोड्छौँ, त्यो पूरा शब्दले जापानी भाषाको ‘i-adjective’ (い-形容詞) जस्तै काम गर्छ। यसको मतलब यसको रूप परिवर्तन (Conjugation) पनि ‘i-adjective’ को नियम अनुसारै हुन्छ।

——————————————————————————–

३. “～やすい” को अर्थ र प्रयोग (Meaning and Usage of “～やすい”)

“～やすい” का दुईवटा मुख्य प्रयोगहरू छन्:

१. काम गर्न सजिलो हुनु (Ease of Action): कुनै काम गर्दा खासै मेहनत वा प्रयास विना सजिलै गर्न सकिने अवस्था। (Volitional Verbs सँग)। २. प्रवृत्ति वा स्वभाव (Tendency/Nature): कुनै कुरा सजिलै वा बारम्बार हुने सम्भावना। ध्यान दिनुहोस्, यसले नकारात्मक कुराहरू (जस्तै: बिरामी हुनु, सामान फुट्नु) सजिलै हुन्छ भन्ने पनि बुझाउँछ। (Non-volitional Verbs सँग)।

उदाहरण वाक्यहरू:

१. このペンは書き(か)やすいです。 (Kono pen wa kaki-yasui desu) यो कलम लेख्न सजिलो छ।

२. 漢字(かんじ)にふりがながあると、読み(よ)やすいです। (Kanji ni furigana ga aru to, yomi-yasui desu) कान्जीमा फुरिगाना भयो भने पढ्न सजिलो हुन्छ।

३. ６月(ろくがつ)は雨(あめ)が降り(ふ)やすいです。 (Rokugatsu wa ame ga furi-yasui desu) जुन महिनामा सजिलै पानी पर्छ (पानी पर्ने सम्भावना बढी हुन्छ)।

४. 私は風邪(かぜ)をひきやすいですから、気(き)をつけています。 (Watashi wa kaze o hiki-yasui desu kara, ki o tsukete imasu) मलाई सजिलै रुघाखोकी लाग्छ (लाग्ने प्रवृत्ति छ), त्यसैले म होसियार छु।

——————————————————————————–

४. “～にくい” को अर्थ र प्रयोग (Meaning and Usage of “～にくい”)

“～にくい” ले कुनै कुरामा अवरोध वा कठिनाइ भएको बुझाउँछ। यसका पनि दुई अर्थ छन्:

१. काम गर्न गाह्रो हुनु (Difficulty of Action): भौतिक वा वस्तुगत कारणले कुनै काम गर्न कठिन हुनु। २. हुन गाह्रो हुनु वा प्रतिरोध (Resistance/Nature): कुनै कुरा सजिलै नहुने वा हुनका लागि धेरै समय लाग्ने अवस्था।

उदाहरण वाक्यहरू:

१. このハンバーガーは大き(おおき)すぎて、食べ(たべ)にくいです。 (Kono hanbaagaa wa ooki-sugite, tabe-nikui desu) यो ह्याम्बर्गर धेरै ठूलो भएकोले खान गाह्रो छ।

२. このプラスチックのコップは割(わ)れにくいです。 (Kono purasuchikku no koppu wa ware-nikui desu) यो प्लास्टिकको गिलास फुट्न गाह्रो छ (सजिलै फुट्दैन)।

३. 雨(あめ)の日(ひ)は洗濯物(せんたくもの)が乾(かわ)きにくいです। (Ame no hi wa sentakumono ga kawaki-nikui desu) पानी परेको दिनमा लुगाहरू सुक्न गाह्रो हुन्छ (वा सुक्न धेरै समय लाग्छ)।

४. あなたの質問(しつもん)は、ちょっと答え(こたえ)にくいです。 (Anata no shitsumon wa, chotto kotae-nikui desu) तपाईंको प्रश्नको उत्तर दिन अलि गाह्रो छ।

——————————————————————————–

५. शब्दको रूप परिवर्तन (Conjugation of Yasui/Nikui)

यी शब्दहरू ‘i-adjective’ भएकाले यिनीहरूको रूप परिवर्तन यसरी हुन्छ:

रूप (Form)	～やすい (सजिलो / सम्भावना बढी)	～にくい (गाह्रो / प्रतिरोध)
Present Affirmative (छ)	～やすいです	～にくいです
Present Negative (छैन)	～やすくないです	～にくくないです
Past Affirmative (थियो)	～やすかったです	～にくかったです
Past Negative (थिएन)	～やすくなかったです	～にくくなかったです

——————————————————————————–

६. वास्तविकतामा आधारित उदाहरणहरू (Realistic Situations & Examples)

जुत्ता पसलमा (At a Shoe Store): तपाईंले एउटा हिल भएको जुत्ता लगाउनुभयो जुन निकै अप्ठ्यारो छ। तपाईं भन्नुहुन्छ: “この靴(くつ)は歩(ある)きにくいです” (यो जुत्ता हिँड्न गाह्रो छ)। तर ‘Sneakers’ लगाउँदा सजिलो भयो भने: “これは歩(ある)きやすいですね” (यो हिँड्न सजिलो रहेछ)।
जापानी भाषाको कक्षामा (In Japanese Class): शिक्षकले बोर्डमा धेरै सानो अक्षर लेख्नुभयो भने: “字(じ)が小さ(ちいさ)くて見(み)にくいです” (अक्षर सानो भएर देख्न गाह्रो छ)। यदि किताबमा फुरिगाना छ भने: “漢字(かんじ)がわかりやすいです” (कान्जी बुझ्न सजिलो छ)।
लुगा सुकाउँदा (Weather & Laundry): जाडो वा वर्षामा लुगा सुक्न समय लाग्छ: “冬(ふゆ)は洗濯物(せんたくもの)が乾(かわ)きにくいです” (जाडोमा लुगा सुक्न गाह्रो हुन्छ)। तर गर्मीमा: “乾(かわ)きやすいです” (सजिलै सुक्छ)।
सामानको गुणस्तर (Product Durability): सिसाको गिलास (Glass) र प्लास्टिकको गिलासको तुलना गर्दा: “ガラスは割(わ)れやすいですが、プラスチックは割(わ)れにくいです” (सिसा सजिलै फुट्छ तर प्लास्टिक फुट्न गाह्रो हुन्छ)।

——————————————————————————–

७. झुक्किन सक्ने कुराहरू र फरक (Common Confusions & Differences)

शिक्षकको टिप (Teacher’s Tip):

やすい (Easy) vs. 安い (Cheap): सुन्दा दुवै ‘Yasui’ सुनिन्छन्, तर अर्थ फरक छ। सजिलोको लागि 易い कान्जी प्रयोग गरिन्छ भने सस्तोको लागि 安い। कान्जी लेख्दा झुक्किनु हुँदैन!
“にくい” vs “難しい” (Muzukashii): “जापानी भाषा गाह्रो छ” भन्दा “日本語(にほんご)は難しい” भनिन्छ। तर “यो पेनले लेख्न गाह्रो छ” भन्दा “書きにくい” भनिन्छ। “にくい” ले कुनै निश्चित काम (Action) गर्न गाह्रो छ भन्ने बुझाउँछ।
“～にくい” vs “～づらい” (N3): “にくい” भौतिक वा वस्तुगत कारणले गाह्रो हुँदा प्रयोग गरिन्छ (उदा: हड्डी भएकोले माछा खान गाह्रो)। “づらい” भनेको चाहिँ मानसिक पीडा वा शारीरिक बोझले गर्दा गाह्रो हुनु हो (उदा: नराम्रो समाचार सुनाउन गाह्रो हुनु)।

——————————————————————————–

८. निष्कर्ष र मुख्य बुँदाहरू (Conclusion & Key Takeaways)

पढेका कुराहरूलाई एकपटक फेरि दोहोर्याउनुहोस्:

[ ] क्रियापदको ます (Masu) हटाएर “やすい” वा “にくい” जोड्ने।
[ ] यसले सकारात्मक (सजिलो) र नकारात्मक (दुर्घटना हुने सम्भावना) दुवै अवस्था बुझाउन सक्छ।
[ ] यी शब्दहरूको व्याकरण परिवर्तन ‘i-adjective’ जस्तै हुन्छ।
[ ] “Yasui” ले कामको सजिलोपन वा हुने सम्भावना बुझाउँछ भने “Nikui” ले कठिनाइ वा प्रतिरोध बुझाउँछ।

——————————————————————————–